Innovatiesubsidie beloont lef en samenwerking in het onderwijs

Met de innovatiesubsidie 2026/2027 wil Onderwijsregio Hollands Noorden scholen ruimte geven om nieuwe oplossingen te ontwikkelen voor vraagstukken die overal in het onderwijs spelen: personeelstekorten, werkdruk en de organisatie van goed onderwijs. Michelle McDonnell geeft aan dat de Onderwijsregio hiervoor een selectiekader heeft ontwikkeld dat niet vraagt om omvangrijke beleidsstukken, maar om benadering vanuit de praktijk. ‘We proberen echt vanuit scholen te denken. De cognitieve belasting is al hoog genoeg. Daarom houden we aanvragen en verantwoording zo eenvoudig mogelijk en passend bij de dagelijkse realiteit van scholen.’

Praktijkgericht onderzoek vanuit de scholen zelf
De subsidie is bedoeld voor praktijkgericht onderzoek, pilots en experimenten die scholen zelf uitvoeren. Het gaat daarbij om initiatieven die helpen om onderwijs slimmer te organiseren, beter samen te werken of om te gaan met schaarste. ‘We zoeken projecten die echt uit de praktijk komen’, zegt McDonnell. ‘Dus geen theoretische exercities, maar vragen waar scholen dagelijks tegenaan lopen. Hoe organiseer je onderwijs anders? Hoe houd je kwaliteit overeind met minder mensen? Hoe werk je slimmer samen?’Om bovenbestuurlijke samenwerking te stimuleren moesten coalities uit minimaal twee en maximaal drie besturen bestaan. Per deelnemend bestuur zijn middelen beschikbaar gesteld.

Drie projecten geselecteerd
Voor de eerste subsidieronde werden vanuit acht besturen vijf projecten ingediend. Uiteindelijk zijn drie projecten geselecteerd.‘Er was genoeg budget voor tien besturen’, vertelt Michelle. ‘Maar we hadden één harde eis: het moest bovenbestuurlijke samenwerking stimuleren. Twee projecten waren losse aanvragen vanuit één bestuur en voldeden daardoor niet aan de indieningsvoorwaarden.’Het overgebleven budget blijft beschikbaar voor de volgende ronde.‘Omdat dit de eerste keer was, wilden we ook ruimte houden om te leren. Daarom hebben we de indieners van afgewezen projecten inhoudelijk feedback gegeven. Sterker nog, we proberen de indieners te koppelen aan andere besturen, want de onderzoeken zijn veelbelovend en kunnen een volgende ronde weer worden ingediend.’

Externe selectiecommissie
De beoordeling lag bij een externe selectiecommissie bestaande uit Helma Oolbekkink-Marchand, Lector Professionaliteit van Leraren op Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Noor Hulskamp, project- en programmamanager van Onderwijsregio Midden Nederland Leert en Jeroen van Waveren van JvW onderwijsadvies. ‘We hebben bewust gekozen voor onderwijsexperts die niet betrokken zijn bij onze eigen onderwijsregio,’ legt McDonnell uit. ‘Helma vanwege haar lectoraat rondom professionalisering van docenten, Noor omdat zij veel ervaring heeft met onderwijsregio’s en vanuit een andere regio meekijkt en Jeroen omdat hij veel onderzoekservaring heeft, docenten coacht en de scholen goed kent.’ Bij de beoordeling werd gewerkt met een helder selectiekader. Daarin werd onder meer gekeken naar innovatie, omgaan met schaarste, praktijkgericht onderzoek, draagvlak, kennisdeling en boundary crossing: het overbruggen van grenzen tussen scholen, teams en organisaties.

Projecten uitgelicht

Samenwerken in Alkmaar
Een van de geselecteerde projecten draait om samenwerking tussen PCC, Jan Arentsz en SOVON in Alkmaar.De drie besturen onderzoeken hoe zij door intensiever samen te werken een rijk en toekomstbestendig onderwijsaanbod kunnen behouden voor leerlingen in de regio. Volgens de selectiecommissie lag de kracht vooral in de bovenbestuurlijke samenwerking en het behoud van een breed VMBO-aanbod.De commissie zag tegelijkertijd dat de plannen nog concreter konden worden uitgewerkt, vooral rondom meetbare opbrengsten en fasering.

AI als ondersteunende collega
Dit project komt van SVOK, Talland College en de Hogeschool van Amsterdam en richt zich op AI in het onderwijs.De centrale vraag is of AI docenten kan ondersteunen bij lesvoorbereiding, differentiatie en feedback, zodat werkdruk vermindert terwijl leeropbrengsten minimaal gelijk blijven of verbeteren.De selectiecommissie noemde het project sterk innovatief en waardeerde vooral de concrete onderzoeksopzet en samenwerking tussen onderwijs en kennisinstellingen.‘Wat hier sterk aan was, is dat AI niet als losse tool werd gezien, maar echt als onderdeel van hoe je onderwijs organiseert’, zegt McDonnell. ‘Tegelijkertijd zie je ook hoe ambitieus scholen zijn. Ze willen ontwerpen, uitvoeren én onderzoeken tegelijk.’

Anders organiseren in Schagen en Purmerend
Het derde geselecteerde project komt van Purmerends Scholen Groep en Pontis Onderwijsgroep.Daar wordt onderzocht hoe onderwijs anders georganiseerd kan worden via een thematische tweejarige brugklas en een zogenoemd 7+2-model.Volgens de selectiecommissie zit de kracht vooral in het zoeken naar oplossingen voor schaarste en het slimmer organiseren van onderwijs.   

Samen leren
Alle geselecteerde projecten lopen gedurende schooljaar 2026/2027. Daarnaast nemen deelnemers deel aan kennisevenementen binnen de onderwijsregio, waaronder de conferentie op 25 januari. In juni 2027 start een nieuwe subsidieronde. De huidige deelnemers spelen daarin opnieuw een rol. ‘We beginnen in december van dit jaar al met een kick-off voor de volgende ronde die in juni 2027 start’, zegt McDonnell. ‘De mensen die nu bezig zijn, ronden hun traject in juli 2027 af. Zij zullen op het startmoment van groep 2 met hun opgedane ervaring voor de nodige inspiratie zorgen.’

Volgens McDonnell zit daarin ook precies de kracht van de innovatiesubsidie. ‘Deze subsidie is van onze regio en voor onze regio. De besturen en scholen die deelnemen in deze ronde leren niet alleen binnen hun eigen consortium, maar ook gezamenlijk binnen onze professionele leergemeenschap. Daarmee zijn zij echt pioniers voor onze regio. Ook de besturen en scholen die nu nog geen aanvraag hebben gedaan, willen we indirect laten meeliften op de inzichten en ervaringen uit deze eerste ronde. Dat is nieuw binnen onze regio en laat tegelijkertijd precies onze kracht zien: samen leren, kennis delen en elkaar versterken, van en voor elkaar.’